Mikrobiyolojide Besiyeri Hazırlama: Agar Agar'ın Rolü

Agar agar, deniz yosunlarından elde edilen, mikrobiyoloji laboratuvarlarında katı besiyeri hazırlamanın temel bileşenidir. Jelleşme özelliği sayesinde sıvı besin ortamını, mikroorganizma kültürü için uygun katı bir yüzeye dönüştürür.

Neden Agar Agar Tercih Edilir?

Jelatinin aksine agar agar, çoğu mikroorganizmanın ürettiği enzimler tarafından sindirilemez — bu da besiyerinin inkübasyon süresi boyunca yapısını korumasını sağlar. Ayrıca yaklaşık 85°C'de erimesine rağmen 32-40°C'ye kadar soğumadan katılaşmaması (histerezis özelliği), dökülme sırasında ısıya duyarlı bileşenlerin eklenmesine olanak tanır.

Tipik Kullanım Oranı

Genel amaçlı katı besiyerlerinde ağırlıkça %1,5-2 agar agar kullanılır. Daha yumuşak kıvam gereken yarı-katı besiyerlerinde (motilite testleri gibi) bu oran %0,3-0,5'e düşürülür.

Hazırlama Adımları

1. Besin bileşenleri ve agar agar, belirtilen oranda distile suda karıştırılır.

2. Karışım otoklavda 121°C'de 15-20 dakika sterilize edilir.

3. Sterilizasyon sonrası karışım 45-50°C'ye kadar soğutulur (bu sıcaklıkta hâlâ sıvıdır).

4. Isıya duyarlı bileşenler (antibiyotik, kan vb.) bu aşamada eklenir, ardından petri kaplarına dökülür.

Saklama Koşulları

Hazırlanan katı besiyeri petri kapları, +4°C'de ve ters çevrilmiş (kapak altta) olarak saklanmalı, kondensasyon oluşumu önlenmelidir. Açılmamış agar agar tozu ise serin, kuru ve ışıktan uzak bir ortamda uzun süre saklanabilir.